Prezentowana wystawa stanowi zwieńczenie pleneru fotograficznego Klubu Fotograficznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku działającego przy Uniwersytecie Rzeszowskim. Plener odbył się w dniach 6–9 czerwca 2025 roku w ramach projektu „Seniorzy poznają dziedzictwo Podkarpacia”.

Celem przedsięwzięcia było poznawanie i dokumentowanie fotograficzne dziedzictwa kulturowego oraz historycznego Lasowiaków – społeczności zamieszkującej tereny między Wisłą a Sanem. Od X wieku ziemie te zasiedlane były przez osadników różnego pochodzenia, których etnografowie nazwali Lasowiakami – choć sami określali się jako „Lasoki”. Przez wieki wykształcili oni unikalną kulturę ludową, której elementy – muzyka, taniec, obrzędy, kuchnia czy spuścizna materialna – budują dziś kulturową tożsamość regionu.

W trakcie pleneru 25 uczestników i uczestniczek wyruszyło w fotograficzną podróż przez takie miejscowości jak: Jeżowe, Rudnik nad Sanem, Ulanów, Nisko, Bieliny, Domostawa i Osada Kochany.

Pierwszym przystankiem było Jeżowe, znane z uprawy wierzbiny wykorzystywanej do wyrobu wikliny. Rzemiosło to, wraz z jego bogatą historią, prezentowane jest w Centrum Wikliniarstwa w Rudniku nad Sanem. Ekspozycje pełne form, kształtów, faktur i kolorów okazały się dla fotografów niezwykle inspirujące. Dużym zainteresowaniem cieszyły się również plenerowe instalacje wiklinowe rozmieszczone w różnych częściach miasta oraz warsztaty wyplatania. Ciekawym przeżyciem był także udział w wernisażu wystawy prezentującej instalacje z naturalnych materiałów – trawy i wosku.

W Ulanowie – historycznej stolicy polskiego flisactwa – uwagę uczestników przykuły rzeki San i Tanew, a także elementy dziedzictwa kulturowego: zabytki architektury sakralnej, zapomniane cmentarze oraz liczne pamiątki związane z flisacką przeszłością.

Wśród szczególnie atrakcyjnych miejsc dla fotografów znalazły się również: park i dworek Mniszchów w Bielinach oraz śródleśna Osada Kochany, gdzie działa Żywe Muzeum Wsi i Rzemiosła Polskiego, Małe ZOO oraz Narodowa Galeria Niepodległości Polski.

Prezentowane na wystawie fotografie pokazują, że dziedzictwo Lasowiaków, o które współcześni mieszkańcy z troską dbają i które pielęgnują, stanowi nie tylko cenny element przeszłości, ale też wartość dodaną do współczesnego życia tych niezwykłych podkarpackich społeczności.

Autorzy wystawy:

Bis Emil, Blok Zbigniew, Borkowicz Kazimiera, Cisak Halina, Ćwikła Zdzisława, Domino Zofia, Groch Jolanta, Grygiel Ewa, Krypel Bogumiła, Milaszkiewicz Barbara, Niemczak Paweł, Nowak Adela, Obarski Janusz, Prucnal Marian, Piasecki Henryk, Rusin Maria, Sitarska Teresa, Stankiewicz Jacek, Świeca Zdzisław, Szczepański Jan, Tomczyk Janina, Wróbel Maria, Zabiciel Stanisław, Zajączkowska Barbara, Ziąbek Jan.

Projekt “Seniorzy poznają dziedzictwo Podkarpacia”, współfinansowany z budżetu Województwa Podkarpackiego
– Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie
– umowa nr 4/2025/PS z dnia 28 kwietnia 2025